Δυσλεξία: τι σημαίνει και πώς βοηθάμε στο σπίτι

Η δυσλεξία είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία στην ανάγνωση και στη γραφή. Δεν έχει καμία σχέση με την εξυπνάδα ή με την προσπάθεια του παιδιού. Πολλά παιδιά με δυσλεξία είναι πολύ έξυπνα και προσπαθούν περισσότερο από τους συμμαθητές τους, αλλά το διάβασμα τούς κοστίζει πολύ περισσότερη ενέργεια.

Από πού ξεκινά

Συχνά η δυσκολία ξεκινά από τη φωνολογική ενημερότητα: την ικανότητα να ακούμε και να χειριζόμαστε τους ήχους μέσα στις λέξεις. Για να διαβάσει ένα παιδί τη λέξη «σπίτι», πρέπει να ξέρει ότι αποτελείται από τους ήχους σ-π-ι-τ-ι και να τους ενώσει. Όταν αυτό δεν γίνεται αυτόματα, η ανάγνωση γίνεται αργή και κουραστική.

Η δυσλεξία στα ελληνικά

Στα ελληνικά οι περισσότερες λέξεις διαβάζονται όπως γράφονται. Γι' αυτό πολλά παιδιά με δυσλεξία καταφέρνουν τελικά να διαβάζουν σωστά. Η δυσκολία φαίνεται κυρίως στην ταχύτητα: διαβάζουν αργά, συλλαβιστά, και κουράζονται γρήγορα. Φαίνεται επίσης έντονα στην ορθογραφία, γιατί εκεί τα ελληνικά έχουν πολλές επιλογές για τον ίδιο ήχο, όπως ι, η, υ, ει, οι.

Σημάδια ανά ηλικία

Στο νηπιαγωγείο: δυσκολεύεται με τις ρίμες, με το να χωρίσει μια λέξη σε συλλαβές, ή με το να μάθει τα ονόματα των γραμμάτων.
Στις πρώτες τάξεις του δημοτικού: διαβάζει πολύ αργά, μπερδεύει γράμματα και ήχους που μοιάζουν, μαντεύει λέξεις από την πρώτη συλλαβή.
Στις μεγαλύτερες τάξεις: κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη, αποφεύγει το διάβασμα, κουράζεται στις εργασίες, ενώ προφορικά τα καταφέρνει πολύ καλύτερα.

Πώς βοηθάμε στο σπίτι

Παίξτε με τους ήχους: ρίμες, συλλαβές με παλαμάκια, «ποια λέξη ξεκινά σαν το όνομά σου;».
Διαβάστε μαζί, εναλλάξ. Εσείς μια σελίδα, το παιδί μια παράγραφο.
Αφήστε το να διαλέγει βιβλία που το ενδιαφέρουν, ακόμη κι αν είναι εύκολα ή κόμικ.
Χωρίστε τη μελέτη σε μικρά, σταθερά διαστήματα αντί για ώρες στο γραφείο.
Χρησιμοποιήστε και την ακοή: ηχητικά βιβλία, ανάγνωση φωναχτά από εσάς, επανάληψη προφορικά.
Επαινείτε την προσπάθεια, όχι μόνο το αποτέλεσμα.

Τι καλό είναι να αποφεύγουμε

Το «αν προσπαθούσες περισσότερο, θα τα κατάφερνες».
Τη σύγκριση με αδέλφια ή συμμαθητές.
Το να διαβάζει φωναχτά μπροστά σε άλλους όταν δεν το θέλει.
Τις πολύωρες διορθώσεις, που καταλήγουν σε κούραση και για τους δύο.

Ένα παιδί με δυσλεξία χρειάζεται πρώτα να καταλάβει ότι δεν φταίει το ίδιο.

Αξιολόγηση και υποστήριξη

Αν βλέπετε επίμονα κάποια από τα παραπάνω σημάδια, μια αξιολόγηση λόγου και ανάγνωσης δείχνει από πού ξεκινά η δυσκολία και τι χρειάζεται το παιδί. Στη λογοθεραπεία δουλεύουμε τη φωνολογική ενημερότητα, την ευχέρεια στην ανάγνωση, την κατανόηση και την ορθογραφία, με τρόπο που ταιριάζει στην ηλικία του.

Για τις διευκολύνσεις στο σχολείο, όπως την προφορική εξέταση, χρειάζεται επίσημη γνωμάτευση από το ΚΕΔΑΣΥ ή από πιστοποιημένο ιατροπαιδαγωγικό κέντρο. Μπορούμε να συζητήσουμε μαζί ποια είναι τα επόμενα βήματα για το δικό σας παιδί.